Zelf. Dat woord past eigenlijk wel bij mijn leven. Mijn moeder werd jong weduwe. Ze moest verder met haar kinderen en leerde ons zelfstandig te zijn. Wat in ons geval betekende: niet wachten tot een ander iets voor je oplost, je eigen plan trekken, hard werken en zorgen dat je verder kunt.

Dat heb ik gedaan. Ik vertrok, begon opnieuw, verloor mensen, bouwde elders weer iets op en nam beslissingen waarvan ik vooraf ook niet wist hoe ze zouden uitpakken. Vaak was er niemand aan wie ik kon vragen: wat zou jij doen? Dus deed ik het zelf.    

Dat klinkt stoerder dan het soms was. Ik had ook mijn twijfels en had iemand nodig. Het betekent voor mij vooral dat je uiteindelijk zelf je voeten op de grond moet zetten.

Misschien geeft Zoutlong me daarom zoveel voldoening. Mijn verhaal is nu een boek geworden. Ik kan het vasthouden, openslaan en weer dichtdoen.